|
| Stanowią chyba najważniejszy poza nartami element wyposażenia skiturysty, chociaż wcale ich nie widać. Biada tym, którzy dopiero przy zakładaniu nart zdadzą sobie sprawę, że ich zapomnieli - zamiast zamiast nieograniczonej wolności pozostanie im tylko kręcenie się przy wyciągu. Mowa oczywiście o fokach. Te niepozorne pasy materiału, przyklejone pod nartą umożliwiają podejście, są gwarantem bezproblemowego pokonania nawet całkiem stromych wzniesień. Bez nich nie może się odbyć żadna poważna wycieczka skiturowa. Dają nam poczucie nieograniczonej swobody, lecz w zamian wymagają specjalnej uwagi przy użytkowaniu oraz konserwacji. Wraz z rosnącym zróżnicowaniem przeznaczenia i budowy nart zwiększyła się ilość ich odmian różniących się nie tylko zastosowanym materiałem ale także sposobem mocowania. |
O tym wszystkim mówi zgrabny artykuł Macieja o tytule: Introductio ad Phocidaelogia Czyli wprowadzenie do fokologii ;)
wstęp Powtarzając za „Podręcznikiem Narciarskim” Inż. Aleksandra Bobkowskiego należaloby stwierdzić, iż foki to "środek zapobiegający cofaniu się nart, przy wychodzeniu pod górę...” oraz że „najbardziej nadają się do tego skóry z fok, które naciąga się na spód nart, sierścią do śniegu, a włosem wstecz"
W zasadzie te dwa zdania definiują istotę narzędzia, jakim w ręku turysty mogą być w zimie foki, jednakże nie obrazują zróżnicowania dostępnych współcześnie fok.
Poniższy materiał jest tylko krótkim opracowaniem podstawowych cech fok, ma jedynie stanowić wprowadzenie w tematykę i ułatwienie orientacji w niej. Dobór fok Klasyczne | Ramka z przodu, klej pod foką, brak mocowania z tylu foki. W systemie klasycznym należy założyć ramkę na dziób narty, a następnie zdjąć taśmę zabezpieczającą klej i przykleić fokę do ślizgu dbając, by dobrze leżała. Po zetknięciu foki z nartą na całej długości warto przygładzic ją „z włosem” gdyż zaowocuje to solidniejszym przyklejeniem do ślizgu (ta zasada obowiazuje zreszta przy wszystkich typach fok). Zaletą tego rozwiązania jest szybkość montażu i demontażu foki. |
|
Combi | Ramka na przedzie, klej pod foką i haczyk na tyle. Montaż odbywa się przez zahaczenie z tyłu (co ustawia nam foke wzdłużnie do narty) i naciągnięcie znajdującej się na gumie ramki na dziób narty. Przy systemie kombi długość dobieramy tak, by trzymanie foki polepszyć przez jej naprężenie powodowane lekkim rozcięgnięciem gumy. Pamiętać należy jednakże o zostawieniu przynajmniej 5-o centymetrowej zakładki (patrz obrazek). Założenie foki wymaga pewnej wprawy i może byc kłopotliwe przy zgrabiałych palcach. |
|
Camlock | Na przedzie ramka, na tyle haczyk, przesuwany na pasku, fokę montuje się przez naciągnięcie tegoż paska. Jest to jedna ze wspolczesnych wersji „szczurzego ogonka”. Foki tego typu zaklada sie najpierw na dziob, pozniej zas przez przesuniecie haczyka napina sie foke i stabilizuje na slizgu. | http://www.colltex.com/images/pic_camlock_special.jpg
|
G3 Climbing Skins with Tip and Tail Connection | Kolejna warjacja na temat „szczurzego ogonka”. System ten jest w zasadzie odwrotny w stosowaniu do combi, gdyż tutaj to ramka jest mocowana na sztywno, zaś haczyk na elastycznym pasku. http://www.genuineguidegear.com/images/g3gear/prod_cskin_big.jpg |
|
Dynafit | Obecne modele nart Dynafit (i Trab)-a umożliwiaja użycie fok ze specjalnym „kołkiem”, który swym „kulkowatym” zgrubieniem klinuje się w szczelinie i w ten sposób utryzmuje fokę na miejscu. |
|
Black Diamond | w swoich Ascension GlideLite Nylon Kicker Skins zastosował mocowanie paskiem, zaś jako, że foka znajduje sie tylko pod strefą wybicia, jej przód przesłania specjalny metalowy „spojler”, zapobiegający dostaniu się śniegu między fokę, a nartę. Foki przy nartach typu TwinTipp- przy takich nartach zarówno na przodzie, jak i na tyle stosuje się ramkę (o odpowiedniej szerokosci). |
|
Podsumowując: wybór sposobu mocowania foki zależy od ich przyszłego zastosowania; dla biegania na zawodach znaczenie ma szybkość zakładania (tu sprawdzi sie np. mocowanie klasyczne), zaś dla wielodniowej wędrowki z ciężkim plecakiem dobre przyleganie (tu sprawdzi sie np. mocowanie kombi). Powyższe omówienie nie wyczerpuje tematyki mocowania fok, istnieje jeszcze masa starych, mniej popularnych rozwiązań, czy też tzw. własnych patentów (np. mocowanie repsznurem). Materiały Etymologia polskiego odpowiednika czeskiego słowa „pasy” nie wymaga szczególnego objasniania. Określenia w wielu językach europejskich nie pozostawiają złudzeń w kwestii surowca, z którego owe „pasy” pozyskiwano. Obecnie foki wytwarza sie z dwóch rodzajów surowców, a pozyskiwanie surowca naturalnego (dziś moheru) nie wymaga juz przelewu krwi.
Zestawienie podstawowych cech fok ze wzgl. na materia | | MOHER | NYLON | MIX | | TRWAŁOŚĆ | szybciej się ścierają i są podatniejsze na uszkodzenia mechaniczne | bardzo dobry | lepsza od moheru | | POŚLIZG | bardzo dobry | słaby | lepszy od nylonu | | ZASTOSOWANIE | zawody i biegi | turystyka | turystyka i zawody traktowane rekraacyjnie | | UWAGI | najdroższe | | poślizg i trwałość i trzymane podane dla fok półsyntetycznych są orientacyjne, ponieważ zależą od składu mieszanki | Niezależnie od wybranego materiału i sposobu mocowania, szerokość fok winna być tak dobrana, by w najwęższym miejscu narty krawędzie były widoczne. Taki dobór szerokości zapewnia dobre trzymanie na podejściu i zachowanie możliwości trawersowania z czynnym użyciem krawędzi. Można oczywiście pokusić się o użycie fok węższych, co z pewnością polepszy poślizg i zredukuje wagę, jednakże pamiętać należy wówczas o zmniejszonych właściwościach podejściowych. Przechowywanie i pielęgnacja fok Focze przykazania wg. Cooltex-a: - Nie wystawiać fok na działanie ciepła.
- Chronić przed działaniem światła oraz ostrą i długotrwałą operacją słoneczną
- Suszyć foki w ciemnym pomieszczeniu w temp. pokojowej (bez folii ochronnej i nie w worku, a rozwieszone).
- Wysuszone foki zabezpieczyć przez przyklejenie folii i przechowywać w worku.
- Nigdy nie przechowywać w worku mokrych fok.
W niskich temperaturach klej na foce twardnieje i traci lwią część swych właściwości. Aby zapobiec temu zjawisku warto po podejściu i otrzepaniu fok ze śniegu złożyć je i schować pod wierzchnią warstwę ubrania (pod kurtkę zewn.) , co spowoduje ich ogrzanie podczas zjazdu i umożliwi skuteczne ich działanie na następnym podejściu. Dla lepszego poślizgu i ochrony przed wilgocią stosuje się rozmaite specyfiki. Na rynku istnieje też gama produktów mających zabezpieczyć należyte przyleganie foki do ślizgu, gdy podczas tury te zaczynają „puszczać”, (np. kleje w sprayu lub w „płatach”), jednakże są to tylko rozwiązania tymczasowe, nie zastępujące regeneracji kleju. W czasie tourowania warto mieć ze sobą taśmę klejaca co również pozwoli zapewnić sobie przyleganie foki do narty (nie zaśmiecajmy tylko tą taśmą naszych kochanych górek).
Regeneracja kleju odbywa się przeważnie „na ciepło” przy użyciu lutownicy z końcówką szpachlową, którą zdejmuje się warstwę starego kleju, by następnie nałożyć warstwę nowego. Należaloby jeszcze wspomniec iż profesjonalni foko-dewianci dopuszczają się „tuningu” swoich fok, w co jednak nie będziemy się zagłębiać Focze linki
obrazki pochodzą z następujących stron: http://www.colltex.com/images/pic_camlock_special.jpg http://www.colltex.com/images/pic_classic_special.jpg http://www.colltex.com/images/pic_combi_special.jpg http://static.backcountry.com/images/items/large/BLD0795.jpg http://www.genuineguidegear.com/images/g3gear/prod_cskin_big.jpg http://www.dynafit.at/images/content/teaser_medium/speedskin-blau-L.jpg
zapraszamy do dyskusji na temat artykułu tutaj |
